۲۰ باید و نباید برای تفاوت روتین پاییز و زمستان که پوستتان را نجات میدهد
زمستان در ایران دیگر فقط به معنای برف و سرما نیست؛ بلکه ترکیبی سمی از «خشکی کشنده»، «وارونگی هوا» و «آلایندههای شیمیایی» است که پوست ما را هدف میگیرند. اگر فکر میکنید با همان ژل شستشوی تابستانی و یک مرطوبکننده معمولی میتوانید از دی و بهمن جان سالم به در ببرید، سخت در اشتباهید. گزارشهای اخیر نشان میدهد که بسیاری از مشکلات پوستی مثل اگزما، کدری و جوشهای زیرپوستی در زمستان، نه به خاطر سرما، بلکه به خاطر روتین اشتباه و عدم محافظت در برابر آلودگی هواست. در این مقاله از پاساژمگ، میخواهیم ۲۰ قانون طلایی را بررسی کنیم که مرز باریک بین یک پوست شاداب و یک پوست ملتهب در زمستان ۱۴۰۳ هستند.
پاکسازی در عصر یخبندان و دود؛ خداحافظی با شویندههای تابستانی
تفاوت روتین پاییز و زمستان در تغییر تمرکز از «کنترل چربی» به «حفظ رطوبت و سد دفاعی» است. در زمستان باید شویندههای فومی قوی را با مدلهای کرمی جایگزین کنید، لایهبرداری را به هفتهای یکبار کاهش دهید و حتماً از مرطوبکنندههای حاوی سرامید و هیالورونیک اسید برای مقابله با خشکی و سرمای هوا استفاده نمایید.
اولین و بزرگترین اشتباه، افتادن در تله «تمیزی جیرجیر» است. در تابستان، استفاده از فومهای قوی که چربی را کامل میشویند لذتبخش است، اما در زمستان این کار حکم تخریب دیوار دفاعی پوست را دارد. وقتی سد لیپیدی پوست شکسته شود، رطوبت به سرعت تبخیر شده و راه برای ورود باکتریها و آلایندهها باز میشود. راه حل چیست؟ استفاده از شویندههای کرمی (Cream Cleanser) یا روغنی (Oil Cleanser) که بدون خشک کردن پوست، آلودگی را در خود حل میکنند.
نکته حیاتی برای ساکنان شهرهای بزرگ مثل تهران و اصفهان، تکنیک شستشوی دو مرحلهای (Double Cleansing) است. در روزهایی که شاخص آلودگی هوا بالاست، ذرات معلق PM2.5 به عمق منافذ نفوذ میکنند و با یک بار شستشو پاک نمیشوند. ابتدا با میسلار واتر یا روغن پاککننده، لایه سطحی آلودگی و ضدآفتاب را بردارید و سپس با یک شوینده ملایم غیر صابونی (Syndet Bar) پوست را بشویید. همچنین، فراموش نکنید که دوش آب داغ دشمن شماره یک پوست در زمستان است. آب داغ چربیهای طبیعی (Ceramides) را ذوب کرده و باعث خارش شدید زمستانی (Winter Itch) میشود. همیشه از آب ولرم استفاده کنید.
جنگ آبرسان و مرطوبکننده؛ کدام یک سرباز زمستانی است؟
بسیاری از افراد هنوز تفاوت آبرسان (Hydrator) و مرطوبکننده (Moisturizer) را نمیدانند و این ناآگاهی در زمستان هزینه سنگینی دارد. آبرسانها موادی مثل گلیسیرین و هیالورونیک اسید هستند که آب را به پوست جذب میکنند، اما مرطوبکنندهها حاوی روغنها و مومها هستند که مثل یک پتو روی پوست مینشینند و مانع تبخیر آب میشوند. در تابستان شاید یک آبرسان ژلی کافی باشد، اما در زمستان شما به هر دو نیاز دارید. تکنیک «ساندویچی» را اجرا کنید: ابتدا روی پوست نمدار آبرسان بزنید و بلافاصله روی آن یک لایه مرطوبکننده غلیظ بمالید.
یک هشدار جدی درباره هیالورونیک اسید: این ماده در هوای خیلی خشک (مثل زمستانهای کویری ایران)، اگر به درستی استفاده نشود، میتواند آب را از لایههای عمقی پوست بیرون بکشد و خشکی را بدتر کند! حتماً باید آن را روی پوست خیس بزنید و سریعاً با یک کرم مرطوبکننده قفل کنید. همچنین، لبها در زمستان قربانی اصلی هستند. لیس زدن لبها بدترین عادت ممکن است؛ بزاق دهان حاوی آنزیمهای گوارشی است که پوست نازک لب را تجزیه کرده و باعث ترک خوردن و خونریزی میشود. همیشه یک بالم لب حاوی شیباتر یا موم زنبور عسل همراه داشته باشید.
مدیریت اکتیوهای پوستی؛ رتینول و ویتامین C در هوای سرد
تفاوت روتین پاییز و زمستان در مدیریت استفاده از اکتیوهای پوستی نیز هست. زمستان زمان مناسبی برای درمان لک و چروک است، اما باید با احتیاط عمل کنید. قانون طلایی زمستان «کاهش دوز» است. اگر در تابستان هر شب از رتینول یا لایهبردارهای AHA استفاده میکردید، در زمستان آن را به یک شب در میان یا دو بار در هفته کاهش دهید. سرما و باد باعث حساس شدن پوست میشوند و استفاده افراطی از اکتیوها میتواند منجر به سوختگی شیمیایی و قرمزی شدید شود.
اما یک قهرمان که نباید حذف شود، ویتامین C است. برخلاف تصور عموم که آن را فقط روشنکننده میدانند، ویتامین C یک آنتیاکسیدان قدرتمند است که مثل سپر در برابر رادیکالهای آزاد ناشی از آلودگی هوا عمل میکند. استفاده از سرم ویتامین C در صبحهای آلوده زمستانی، پوست شما را از کدر شدن و پیری زودرس نجات میدهد. و نکته آخر در این بخش: فریب هوای ابری را نخورید! اشعه UVA که عامل اصلی پیری است، به راحتی از ابرها عبور میکند. ضدآفتاب در زمستان به اندازه تابستان ضروری است، با این تفاوت که میتوانید از ضدآفتابهای مرطوبکننده و چربتر استفاده کنید.
اشتباهات سبک زندگی که روتین گرانقیمت شما را پوچ میکند
حتی اگر گرانترین کرمهای بازار را بخرید، برخی عادات غلط و عدم دانستن تفاوت روتین پاییز و زمستان میتوانند همه چیز را خراب کنند. یکی از این دشمنان پنهان، وسایل گرمایشی هستند. شوفاژ و بخاری رطوبت محیط خانه را به شدت کاهش میدهند. پوستی که ۸ ساعت در خواب در معرض هوای خشک و گرم قرار دارد، صبح چروک و کدر بیدار میشود. راه حل ساده و ارزان، استفاده از دستگاه بخور سرد (Humidifier) یا حتی قرار دادن یک کتری آب یا حوله خیس روی شوفاژ است تا رطوبت محیط را متعادل کند.
مورد بعدی لباسهای پشمی و بافتنی است. تماس مستقیم پشم زبر با پوست گردن و صورت میتواند باعث تحریک، خارش و حتی جوشهای ریز شود. همیشه یک لایه نخی یا پنبهای زیر لباسهای بافتنی بپوشید تا مانع تماس مستقیم شود. و در نهایت، «کمآبی پنهان» را جدی بگیرید. در زمستان حس تشنگی کمتر میشود، اما بدن همچنان آب از دست میدهد. نوشیدن دمنوشهای گرم و آب ولرم را در برنامه روزانه خود بگنجانید تا آبرسانی از درون انجام شود. هیچ کرم آبرسان قوی نمیتواند جایگزین کمبود آب بدن شود.
سوالات متداول درباره تفاوت روتین پاییز و زمستان
آیا استفاده از وازلین برای صورت در زمستان مجاز است؟
بله، به عنوان آخرین مرحله روتین شب (تکنیک Slugging) برای پوستهای خیلی خشک عالی است، اما اگر پوست چرب یا مستعد آکنه دارید، ممکن است باعث بسته شدن منافذ شود.
بهترین زمان برای استفاده از مرطوبکننده چه موقع است؟
قانون ۳ دقیقه را رعایت کنید: حداکثر تا ۳ دقیقه بعد از حمام یا شستن صورت، وقتی پوست هنوز کمی نمدار است، مرطوبکننده را بزنید تا رطوبت را حبس کند.
چرا در زمستان جوش میزنیم با اینکه پوستمان خشک است؟
خشکی بیش از حد باعث میشود پوست برای جبران، چربی (سبوم) بیشتری تولید کند. همچنین لایههای مرده پوست در سرما دیرتر میریزند و منافذ را مسدود میکنند. لایه برداری ملایم راه حل این مشکل است.
